10η Eφορεία Bυζαντινών Aρχαιοτήτων

Navigation

---

Το Έργο στη Χαλκιδική

Κάθε υλική δημιουργία του ανθρώπου που έχει διατηρηθεί μέχρι σήμερα θεωρείται πολιτιστικό αγαθό και αποτελεί στοιχείο που μας παραπέμπει στον τρόπο ζωής του παρελθόντος. Το σύνολο των πολιτιστικών αγαθών που αναφέρονται σε έναν τόπο συγκροτούν την πολιτιστική κληρονομιά του, η οποία περιέχει τα στοιχεία που απαρτίζουν την ιστορική μνήμη του λαού ή της κοινωνίας των ανθρώπων που τον κατοικούν. Σκοπός της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς είναι να διαφυλαχθεί με ασφάλεια ό,τι έφθασε στα χέρια μας, να γίνει η διαχείρισή του με σύνεση και να παραδοθεί, σε όσο το δυνατόν καλύτερη κατάσταση, στις επερχόμενες γενιές. Η καταστροφή των πολιτιστικών αγαθών καθιστά φτωχότερα τα τεκμήρια του ανθρώπινου πολιτισμού.

Η ανάγκη για τη διατήρηση των στοιχείων του παρελθόντος είναι θεμελιώδους σημασίας, ώστε να μη διακοπεί η πολιτιστική συνέχεια των λαών στην πορεία του χρόνου. Επομένως, η συντήρηση υπάρχει ως θεωρία και πράξη από τη στιγμή που υπάρχουν και τα αντικείμενα. Όλα τα αρχαία αντικείμενα έχουν ανάγκη από συντήρηση και αποκατάσταση, καθώς σε κάθε ένα από αυτά ο χρόνος έχει αφήσει τα σημάδια του. Όσο παλαιότερο είναι το αντικείμενο και όσο πιο δυσμενείς ήταν οι συνθήκες στις οποίες έχει διασωθεί, τόσο περισσότερες είναι οι φθορές και τόσο μεγαλύτερη καθίσταται η ανάγκη συντήρησης και αποκατάστασής του.

Συντήρηση ονομάζεται η επέμβαση που γίνεται σε ένα αρχαίο αντικείμενο (πολιτιστικό αγαθό) με σκοπό την επιβράδυνση ή την παρεμπόδιση της φθοράς του χρόνου. Αποκατάσταση ονομάζεται η κατά το δυνατό ολοκληρωμένη επαναφορά ενός αρχαίου αντικειμένου στην αρχική του κατάσταση, δηλαδή η εργασία συμπλήρωσης ενός αντικειμένου, σε περίπτωση που απουσιάζουν διάφορα τμήματά του και τα υπάρχοντα δεν είναι δυνατό να συγκρατηθούν ή όταν το αντικείμενο δεν είναι κατανοητό από το θεατή.

Επειδή οι επεμβάσεις στα αρχαία αντικείμενα πρέπει να περιορίζονται στις απολύτως απαραίτητες, για να μη θιγεί η αυθεντικότητά τους, χρειάζεται ακριβής διάγνωση των φθορών και των αιτίων που τις προκάλεσαν, ώστε η επέμβαση να είναι αφενός αποτελεσματική, αφετέρου να μην προκαλέσει μελλοντικές καταστροφές. Η τελευταία ανάγκη οδηγεί σε ένα κύκλο ερευνών τεκμηρίωσης και προσεκτικής μελέτης. Οι επεμβάσεις αποτελούν τον συνδυασμό όλων των πληροφοριών που έχουν συγκεντρωθεί, έχοντας πάντοτε ως βασικό στόχο την προστασία και διατήρηση των αξιών που φέρει το αρχαίο αντικείμενο.

Τα Ανοικτά Εργαστήρια Συντήρησης της 10ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων στεγάζονται στο Κέντρο Βυζαντινού Πολιτισμού Ιουστινιανός στα Νέα Φλογητά. Επανδρωμένα με το κατάλληλο επιστημονικό προσωπικό έχουν ως κύριο έργο την εξέταση με τεχνικά μέσα, τη συντήρηση και αποκατάσταση των αρχαίων αντικειμένων, καθώς και την πρόληψη της περαιτέρω φθοράς τους, εξασφαλίζοντας τις κατάλληλες συνθήκες έκθεσης και αποθήκευσής τους. Σημαντικός τομέας της δραστηριότητας των Εργαστηρίων είναι η έρευνα, ως προς τη δομή, τα υλικά κατασκευής και την κατάσταση διατήρησης των αντικειμένων, καθώς και η εκπόνηση μελετών για τον τρόπο έκθεσης, φύλαξης και αποθήκευσής τους μετά την ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης. Η όσο το δυνατόν πληρέστερη τεκμηρίωση των αντικειμένων πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη συντήρησή τους αποτελεί κύριο μέλημα του επιστημονικού προσωπικού των Εργαστηρίων. Η καταχώρηση όλων των δεδομένων σχετικά με την τεχνολογία, τη διάγνωση της κατάστασης και τη συντήρηση των έργων σε λεπτομερές αρχείο, διασφαλίζει την τεκμηρίωση των διαδικασιών, τη διαχείριση των δεδομένων και τη δυνατότητα πρόσβασης σε αυτά οποιουδήποτε ενδιαφερόμενου ερευνητή.

 

---